PB L 116 van 20080207, blz. 46

Aanbeveling van de Commissie van 7 februari 2008 betreffende een Gedragscode voor verantwoord nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 424) (2008/345/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 211,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In haar Mededeling aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s „Naar een Europese onderzoekruimte” heeft de Commissie in januari 2000 de instelling van een Europese Onderzoeksruimte voorgesteld1 met het oog op het consolideren en structureren van het Europese onderzoeksbeleid. In mei 2007 heeft de Commissie in het Groenboek „De Europese Onderzoeksruimte: Nieuwe perspectieven” een breed institutioneel en publiek debat heropgestart over wat moet worden gedaan om een verenigde en attractieve Europese Onderzoeksruimte te creëren die zou voldoen aan de behoeften en verwachtingen van de wetenschappelijke gemeenschap, zakenwereld en burgers2.

(2) De Commissie heeft in februari 2000 een Mededeling over het voorzorgsbeginsel aangenomen3 die beoogt een gemeenschappelijke afspraak te maken over hoe risico’s te beoordelen, te schatten, te beheren en te communiceren die de wetenschap nog niet volledig kan evalueren.

(3) In maart 2000 heeft de Europese Raad van Lissabon voor de Gemeenschap het strategische doel vastgesteld om in het volgende decennium de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie in de wereld te worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang.

(4) In 2004 heeft de Commissie met haar Mededeling „Naar een Europese strategie voor nanotechnologie”4 acties aangewezen die beogen de communautaire toegevoegde waarde te creëren die nodig is om in deze sector concurrerend te blijven terwijl de verantwoorde ontwikkeling ervan wordt verzekerd. In zijn conclusies van 24 september 20045 heeft de Raad (Concurrentievermogen) de voorgestelde geïntegreerde, veilige en verantwoorde benadering en het voornemen van de Commissie om een Actieplan voor nanotechnologie op te stellen, toegejuicht.

(5) Rekening houdend met de resultaten van een publieke raadpleging heeft de Commissie in 2005 een Actieplan Nanotechnologieën6 opgesteld waarin coherente en gecorreleerde acties zijn opgenomen voor de onmiddellijke uitvoering van een geïntegreerde, veilige en verantwoorde strategie voor nanowetenschappen en nanotechnologieën op basis van de in de Mededeling „Naar een Europese strategie voor nanotechnologie” aangewezen prioriteitsgebieden. In beide mededelingen werd expliciet erkend dat aspecten in verband met milieu, menselijke gezondheid en veiligheid in alle nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek dienen te worden geïntegreerd.

(6) Ingevolge het Actieplan Nanowetenschappen en Nanotechnologieën heeft de Europese Groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën in januari 2007 een advies gepubliceerd over de ethische aspecten van nanogeneeskunde7.

(7) Na opmerkingen tijdens een publieke raadpleging over een vorig advies heeft het Wetenschappelijk Comité voor nieuwe gezondheidsrisico’s in maart 2006 een gewijzigd advies aangenomen over de adequaatheid van bestaande methodologieën om de potentiële risico’s in verband met geconstrueerde en adventieve producten van nanotechnologieën te beoordelen8.

(8) In juni 2006 heeft de Europese Raad een herziene strategie voor duurzame ontwikkeling aangenomen waarbij de tijdens de Top van Gotenburg in juni 2001 gelanceerde communautaire strategie voor duurzame ontwikkeling die gericht was op doelstellingen in verband met milieu en gezondheidsbescherming en het uitroeien van armoede precies werd afgestemd.

(9) In zijn conclusies9 van 23 november 2007 heeft de Raad (Concurrentievermogen) erkend dat synergieën en samenwerking tussen alle stakeholders op het gebied van nanowetenschappen en nanotechnologieën, inclusief de lidstaten, de Commissie, de academische wereld, onderzoekscentra, de industrie, financiële organen, ngo’s en de samenleving in ruimere zin moeten worden bevorderd.

(10) Een eerste uitvoeringsverslag van het Actieplan voor Europa inzake nanotechnologieën is door de Commissie in 2007 gepresenteerd10. In dat verslag kondigde de Commissie haar voornemen aan om een vrijwillige gedragscode voor verantwoord nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek in te voeren.

(11) Deze aanbeveling omvat de gedragscode en beoogt het bevorderen van geïntegreerd, veilig en verantwoord nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek in Europa ten voordele van de maatschappij als geheel.

(12) Over de in deze aanbeveling geschetste algemene beginselen en richtsnoeren betreffende te nemen maatregelen is een publieke raadpleging gehouden.

(13) Deze aanbeveling voorziet de lidstaten van een instrument om verdere initiatieven te nemen teneinde veilig, ethisch en duurzaam nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek in de Europese Unie te verzekeren.

(14) Deze aanbeveling beoogt eveneens bij te dragen tot goede coördinatie tussen de lidstaten met het oog op het optimaliseren van synergieën tussen alle stakeholders op het gebied van nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek op Europees en internationaal niveau,

BEVEELT AAN:

1.Dat de lidstaten zich door de algemene beginselen en richtsnoeren betreffende te nemen maatregelen, opgenomen in de bijgevoegde gedragscode voor verantwoord nanowetenschappelijk en nanotechnologisch onderzoek, laten leiden bij het formuleren, aannemen en uitvoeren van hun strategieën voor de ontwikkeling van duurzaam nanowetenschappelijk en nanotechnologisch (hierna N&N) onderzoek, in overeenstemming met de Strategie en het Actieplan Nanotechnologieën van de Commissie.2.Dat de lidstaten pogen deze algemene beginselen en richtsnoeren te volgen bij de uitvoering van hun nationale regulerende strategieën voor onderzoek en ontwikkeling of de uitwerking van sectorale en institutionele normen voor onderzoek en ontwikkeling, rekening houdend met reeds bestaande geldende richtsnoeren, goede praktijken of voorschriften inzake N&N.3.Dat de lidstaten dergelijke algemene beginselen en richtsnoeren inzake onderzoek beschouwen als een integrerend onderdeel van institutionele kwaliteitsborgingsmechanismen door deze te zien als een middel voor instelling van financieringscriteria voor nationale/regionale financieringssystemen en deze aan te nemen voor de auditing-; monitoring- en evaluatieprocessen voor overheidsinstanties.4.Dat de lidstaten de vrijwillige aanneming van de gedragscode door relevante nationale en regionale overheden, werkgevers en onderzoek financierende instellingen, onderzoekers en elke individuele organisatie of organisatie uit het maatschappelijk middenveld die betrokken is bij of belang heeft bij N&N-onderzoek stimuleren en pogen de nodige stappen te ondernemen om te waarborgen dat zij bijdragen tot de ontwikkeling en het behoud van een ondersteunende onderzoeksomgeving die bevorderlijk is voor de veilige, ethische en effectieve ontwikkeling van het N&N-potentieel.5.Dat de lidstaten met de Commissie samenwerken om deze aanbeveling om de twee jaar te evalueren en na te gaan in welke mate relevante stakeholders de gedragscode hebben aangenomen en toegepast.6.Dat de criteria voor het beoordelen van de aansluiting bij en toepassing van de gedragscode samen met de lidstaten worden ingesteld en overeengekomen in het kader van soortgelijke werkzaamheden die op communautair niveau worden ondernomen.7.Dat de lidstaten, in het kader van hun bilaterale betrekkingen inzake onderzoeksstrategieën en -activiteiten met derde landen en hun rol als lid van internationale organisaties, op passende wijze rekening houden met deze aanbeveling bij het voorstellen van onderzoeksstrategieën en het nemen van beslissingen, en naar behoren hun activiteiten in dit verband coördineren met andere lidstaten en de Commissie.8.Dat deze aanbeveling ook wordt gebruikt als een instrument voor het stimuleren van een dialoog op alle beheersniveaus onder beleidsmakers, onderzoekers, industrie, ethische comités, organisaties uit het maatschappelijk middenveld en de maatschappij in het algemeen met het oog op het vergroten van begrip en betrokkenheid onder het grote publiek bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën.9.Dat de lidstaten de Commissie tegen 30 juni 2008 en daarna jaarlijks op de hoogte brengen van alle maatregelen die zij hebben genomen ingevolge deze aanbeveling, haar op de hoogte brengen van de eerste resultaten van de toepassing ervan en mededeling doen van goede praktijken.
Gedaan te Brussel, 7 februari 2008.

Voor de Commissie

Janez Potočnik

Lid van de Commissie


  1. COM(2000) 6 van 18.1.2000.

    (terug)
  2. COM(2007) 161 van 4.4.2007.

    (terug)
  3. COM(2000) 1 van 2.2.2000.

    (terug)
  4. COM(2004) 338 van 12.5.2004.

    (terug)
  5. Doc. 12487/04.

    (terug)
  6. COM(2005) 243 van 7.6.2005.

    (terug)
  7. EGE Opinion No 21, 17 januari 2007.

    (terug)
  8. SCENIHR/002/05, 10 maart 2006.

    (terug)
  9. Doc. 14865/07.

    (terug)
  10. COM(2007) 505 van 6.9.2007.

    (terug)